نشریه تغذیه گیاهان باغی

نشریه تغذیه گیاهان باغی

ارزیابی کیفی تناسب اراضی و حاصلخیزی برای کشت زرشک (Berberis vulgaris) در خراسان شمالی به روش پارامتریک-تحلیل عاملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه زراعت ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان، شیروان، ایران
2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان، شیروان، ایران'
3 گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران
4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، انشگاه آزاد اسلامی واحد شیروان، شیروان، ایران
10.22070/hpn.2026.22479.1207
چکیده
ارزیابی تناسب اراضی، ظرفیت یک منطقه را برای کاربری خاص از طریق تلفیق ویژگی‌های خاک، عناصر غذایی، اقلیم و عوارض زمین تعیین می‌کند. در این پژوهش، از رویکرد ترکیبی تحلیل عاملی و روش پارامتریک برای ارزیابی تناسب اراضی جهت کشت زرشک (Berberis vulgaris) در استان خراسان شمالی استفاده شد. تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) با چرخش واریمکس، متغیرهای اقلیمی، خاکی و غذایی را به عوامل محدودکننده مستقل کاهش داد. چهار عامل استخراج‌شده حدود ۹۰ درصد واریانس کل را تبیین کردند که عمق خاک، کربن آلی و pH مهم‌ترین عوامل محدودکننده بودند. اراضی منطقه در سه کلاس S1 (مناسب)، S2 (نسبتاً مناسب) و S3 (دارای تناسب محدود) طبقه‌بندی شدند که به‌ترتیب ۱٫۷۰، ۷۵٫۸۰ و ۲۲٫۵۰ درصد مساحت استان را دربر گرفتند. مناطق مناسب عمدتاً در بخش‌های مرکزی، غربی و شمال شرقی متمرکز بودند. اعتبارسنجی با عملکرد منطقه‌ای (وزن تر میوه)، رابطه قوی با شاخص تناسب را نشان داد (R²=۰٫۶۳۳۵) که با نتایج اولویت‌بندی TOPSIS نیز تأیید شد. این یافته‌ها مبنایی علمی برای برنامه‌ریزی کاربری اراضی و توسعه کشت زرشک در مناطق نیمه‌خشک فراهم می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 آبان 1405