1
گروه علوم باغبانی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران
2
گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
3
گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران
4
گروه شیمی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران
10.22070/hpn.2026.22035.1206
چکیده
این پژوهش با هدف تعیین غلظت بهینه نیترات کلسیم برای بهبود صفات رشدی و ویژگیهای بیوشیمیایی بروکلی انجام شد. بدین منظور، 13 غلظت نیترات کلسیم (500 تا 1100 میلیگرم بر لیتر، با فواصل 50 میلیگرم بر لیتر) بررسی شد که غلظت 800 میلیگرم بر لیتر بهعنوان محلول غذایی استاندارد در نظر گرفته شد. در پایان آزمایش، صفات رشدی، ویژگیهای بیوشیمیایی و شاخصهای فلورسانس کلروفیل شامل Fm، Fv/Fm، Y(II)، NPQ و نرخ انتقال الکترون (ETR) اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که نیترات کلسیم اثر معنیداری بر وزن تر برگ، درصد کاهش وزن سر خوراکی، کربوهیدرات کل، فلاونوئید کل، ظرفیت آنتیاکسیدانی کل و ETR داشت، درحالیکه وزن خشک برگ و سر خوراکی، فنول کل، پروتئین کل و شاخصهای فتوسنتزی تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفتند. بیشترین وزن تر سر خوراکی در محلول استاندارد، بیشترین وزن تر برگ در 900 میلیگرم بر لیتر و بیشترین کربوهیدرات کل در 700 میلیگرم بر لیتر مشاهده شد. در مقابل، غلظت 1100 میلیگرم بر لیتر بیشترین فلاونوئید و کمترین ظرفیت آنتیاکسیدانی کل را ایجاد کرد و بیشترین کاهش وزن سر خوراکی در 950 میلیگرم بر لیتر به دست آمد. در مجموع، پاسخ بروکلی به نیترات کلسیم به نوع صفت وابسته بود و صفات رشدی و بیوشیمیایی الگوهای پاسخ متفاوتی به سطوح مختلف این کود نشان دادند. این نتایج بر اهمیت ارزیابی همزمان صفات مختلف در بررسی پاسخ بروکلی به تغذیه نیتراتی تأکید میکنند؛ بااینحال، تعیین غلظت بهینه نیترات کلسیم برای تولید بروکلی با کیفیت مطلوب در سیستمهای کشت بدون خاک، به بررسیهای تکمیلی نیاز دارد.