واکنش‌های مورفوفیزیولوژیکی گیاه خرفه (Portulaca oleracea L.) به اسید هیومیک تحت تنش نیکل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده علوم و فنون دریایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

2 مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 استادیار دانشکده علوم و فنون دریایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده

در این تحقیق به‌منظور بررسی واکنش‌های مورفوفیزیولوژیکی گیاه خرفه به اسید هیومیک تحت تنش نیکل آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد‌شده با دو فاکتور بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد که در آن غلظت‌های نیکل با 4 سطح (0، 2/0، 4/0 و 6/0 میلی‌مولار) به‌عنوان فاکتور اصلی و غلظت‌های اسید هیومیک با 4 سطح (0، 200، 400 و 600 میلی گرم در لیتر) به‌عنوان فاکتور فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که غلظت‌های مختلف نیکل و اسید هیومیک روی اکثر صفات مورفو-فیزیولوژیکی از قبیل طول ریشه، مالون‌دی‌آلدهید، سوپر اکسید دیسموتاز، کاتالاز، محتوای کلروفیل و کاروتنوئید اثرات معنی‌داری داشته است. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت نیکل شاخص‌های رشد از قبیل طول اندام هوایی و ریشه، وزن تر و خشک، محتوای کلروفیل و کاروتنوئید کاهش یافت، در حالی‌که مقدار پرولین، مالون‌دی‌آلدهید و کاتالاز افزایش یافت. بیشترین میزان رشد و عملکرد گیاه و محتوای کلروفیل و کاروتنوئید در غلظت 600 میلی گرم بر لیتر هیومیک اسید و غلظت 4/0 میلی مولار نیکل به‌دست آمد. بنابراین می توان نتیجه‌گیری کرد که محلول پاشی هیومیک اسید می تواند یک روش مناسب برای کاهش اثرات مضر نیکل و بهبود فرآیندهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی و افزایش تحمل گیاه به تنش نیکل در گیاه خرفه گردد.

کلیدواژه‌ها


Abedi, T. and H.Pakniyat. 2010. Antioxidant Enzyme Changes in Response to Drought Stress in Ten Cultivars of Oilseed Rape (Brassica napus L.). Czech J. Genet. Plant Breed. 46 (1): 27–34.

Aebi, H.E. 1984. Catalase. In Method of Enzymatic analysis, VCH, Weinheim, Germany-Deerfield, FL. 3:273-286.

Alam, M.M. Hayat, S. Ali, B. and A. Ahmad. 2007. Effect of 28- homobrassinolide treatment on nickel toxicity in Brassica juncea. Photosynthetica. 45:139–142.

Bates, L.S. Waldren, R.P. and I.D. Teare. 1973. Rapid determination of free proline for water-stress studies. Plant and Soil. 39(1): 205-207.

Baycu, G. Tolunay, D. Özden, H. and S. Guenenebakan. 2006. Ecophysiological and seasonal variations in Cd, Pb, Zn and Ni concentrations in the leaves of urban deciduous trees in Istanbul. Environ Pollut. 143:545–554.

Beauchamp, C. and I. Fridovich. 1971. Superoxide dismutase: improved assays and an assay applicable to acrylamide gels. Analytical Biochemistry. 44. 276 –287.

Brouki-Milan, E. Hassni, L. Abdollahi-Mandoulakani, B. Darvishzadeh, R. Kheradmand, F. and A. Hassani. 2016. The effect of different concentrations of methyl jasmonate on the activity of antioxidant enzymes and total protein in basil. Journal of Crop Improvement. 18(1): 103-115.

Cayley, S. Lewis, B.A. and M.T. Record. 1992. Origins of the osmoprotective properties of betaine and proline in Esherichia coli K-12. Journal of Bacteriology. 174: 1586-1595.

Cempel, M. and G. Nikel. 2006. Nickel: A Review of Its Sources and Environmental Toxicology. Polish Journal of Environmental Studies. 15: 375-382.

Chen, C. Huang, D. and J. Liu. 2009. Functions and Toxicity of Nickel in Plants: Recent Advances and Future Prospects. Clean, 37 (4–5): 304 – 313.

Delfine, S. Tognetti, R. Desiderio, E. and A. Alvino. 2005. Effect of foliar application of N and humic acids on growth and yield of durum wheat. Agron. Sustain. 25: 183-191.

Duman, F. and F. Ozturk. 2010. Nickel accumulation and its effect on biomass, protein content and antioxidative enzymes in roots and leaves of watercress (Nasturtium offcinale R. Br.). Journal of Environmental Sciences. 22: 526–532.

Garratt, L.C. Janagoudar, B.S. Lowe, K.C. Anthony, P. Power, J.B. and M.R. Davey. 2002. Salinity tolerance and antioxidant status in cotton cultures. Free Radical Biology and Medicine. 33(4): 502-511.

Hayat, Q. Hayat, S. Irfan, M. and A. Ahmad. 2010. Effect of exogenous methyl jasmonate under changing environment: A review. Environmental and Experimental Botany. 68: 14–25.

Heath, R.L. and L. Packer. 1968. Photoperoxidation in isolated chloroplasts: I. Kinetics and stoichiometry of fatty acid peroxidation. Archives of biochemistry and biophysics. 125(1): 189-198.

Holm, L.G. Plunkett, D.L. Pancho, J.V. and J.P. Herberger. 1977. The world's worst weeds - distribution and biology. University Press of Hawaii, Honolulu. 609 pages.

Gorgini-Shabankareh, H. Sabouri, F. Saedi, F. and B. A. Fakheri. 2017. Effects of different levels of humic acid on growth indices and essential oil of lemon balm (Melissa officinalis L.) under different irrigation regimes. Journal of Crop Science Research in Arid Regions. 1(2): 166-176.

Jaleel, C.A. Gopi, B. Sankor, P. Manivannaon, A. Kishorekumar, R.S. and L. Panneers. 2007. Studies on germination, seedling vigner, lipid peroxidatoin and proline metabolism in Catharathus roseus seedling under salt stress. South African Jolurnal of Botany. 73 (2): 190- 195.

Kabata-Pendias, A. 2000. Trace elements in soils and plants. CRC press LLC, 403 pages.

Karimi, E. and A. Tadayyon. 2018. Effect of humic acid spraying on yield and some morphological characteristic of safflower (Carthamus tinctorius L.) under drought stress conditions. Applied Research in Field Crops. 31(1): 19-38.

Kim, H.J. Chen, F. Wang, X. and N.C. Rajapakse. 2006. Effect of on secondary metabolites of sweet basil (Ocimum basilicum L.). Journal of Agriculture and Food Chemistry. 54(6): 2327-2332.

Kovacik, J. Backor, M. Strnad, M. and M. Repcak. 2009. Methyl jasmonate-induced changes to growth and phenolic metabolism in Matricaria chamomilla plants. Plant Cell Reports. 28:135–143.

Lichtenthaler, H.K. 1987. Chlorophylls and carotenoids: pigments of photosynthetic biomembranes. Methods in enzymology. 148: 350-382.

Maccarthy, P. 2001. The principles of humic substances. Soil Sci. 166: 738– 751.

Masoodi, M.H. Ahmad, B. Mir, S.R. Zargar, B.A. and N. Tabasum. 2011. Portulaca oleracea L. A review. Journal of Pharmacy Research. 4(9):3044-8.

Molassiotis, A. Sotiropoulos, T. Tanou, G. Diamantidis, G. and I. Therios. 2006. Boron-induced oxidative damage and antioxidant and nucleolytic responses in shoot tips culture of the apple rootstock EM 9 (Malus domestica Borkh). Environmental and Experimental Botany. 56(1): 54-62.

Muhammad, Z. and F. Hussain. 2010. Vegetative growth performance of five medicinal plants under NaCl salt stress. Pakistan Journal of Botany.  42(1): 303-316.‏

Muscolo, A. Sidari, M. and S. Nardi. 2013. Humic substance: relationship between structure and activity. Deeper information suggests univocal findings. Journal of Geochemical. Exploration. 129: 57-63.

Noctor, G. and C.H. Foyer. 1998. Ascorbate and glutathione: Keeping active oxygen under control. Annual Review Plant Physiology Plant Molecular Biology. 49: 249-279.

Rahimi-Tashi, T. and V. Niknam. 2015. Evaluation of methyl jasmonate pretreatment and salinity stress on some physiological and biochemical parameters in Triticum aestivum L. Iranian Journal of Plant Biology. 28(2): 297-306.

Sabzevari, S. and H.R. Khazaei. 2009. The Effect of foliar application with humic acid on growth, yield and yield components of wheat (Triticum aestivum L.). Journal of Agroecology. 1(2):53-63.

Seregin I. V. and A. D. Kozhevnikova. 2006. Physiological Role of Nickel and Its Toxic Effects on Higher Plants. Russian Journal of Plant Physiology. 53: 257–277.

Seth, C. S. Chaturvedi, P. K. and V. Misra. 2008. The role of phytochelatins and antioxidants in tolerance to Cd accumulation in Brassica juncea L. Ecotoxicology and Environmental Safety. 71: 76 – 85.

Singh, H.P. and G. Kaur. 2012 Growth, photosynthetic activity and oxidative stress in wheat after exposure of lead to Triticum aestivum soil. J. Environ. Biol. 33:265-269. 

Turan, M.A. Turkmen, N. and N. Taban. 2007. Effect of NaCl on stomatal resistance and proline, chlorophyll, Na, Cl and K concentrations of lentil plants. Journal of Agronomy. 6(2): 378-381.

Turkman, O. Demi, S. Sensoy, S. and A. Dursun. 2005. Effect of arbuscular mycorrhizal fungus and humic acid on the seedling development and nutrient content of pepper grown under salin soil conditions. J. Biol. Sci. 5: 565-574.

Yusuf, M. Fariduddin, Q. Hayat, S. and A. Ahmad. 2011. Nickel: An Overview of Uptake, Essentiality and Toxicity in Plants. Bull Environ Contam Toxicol. 86:1–17.

Zargari, A. 1997. Medicinal Plants. University Press of Tehran, Tehran. 1010 pages.

Zhao, J. Davis, L. and R. Verpoorte. 2005. Elicitor signal transduction leading to production of plant secondary metabolites. Biotechnology Advances. 23(4): 283–333.