دانشگاه شاهد نشریه تغذیه گیاهان باغی 2645-4084 4 (شماره 2، پاییز و زمستان) 2022 02 20 Foliar application of seaweed extract, silicon and selenium improve growth characteristics and yield of tomatoes in different hydroponic substrates کاربرد برگی عصاره جلبک دریایی، سیلیسیوم و سلنیوم باعث بهبود خصوصیات رشدی و عملکرد گوجه‌فرنگی در بسترهای مختلف کشت بدون خاک می‌شود 1 12 3923 10.22070/hpn.2021.14077.1127 FA پیمان جلالی دانشجوی دکتری، گروه زراعی و علوم باغی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حمیدرضا روستا استاد گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی اراک، اراک، ایران. 0000-0001-6110-8144 محسن خدادادی دانشیار پژوهشکده سبزی و صیفی، موسسه تحقیقات باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. علی محمدی ترکاشوند دانشیار گروه زراعی و علوم باغی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مرضیه قنبری جهرمی استادیار گروه زراعی و علوم باغی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2021 01 31 Introduction: The word biostimulant was apparently coined by horticulture specialists for describing substances promoting plant growth without being nutrients, soil improvers, or pesticides. The use of fresh seaweeds as source of organic matter and as fertilizer is ancient in agriculture, but biostimulant effects have been recorded only recently. Chemical elements that promote plant growth and may be essential to particular taxa but are not required by all plants are called beneficial elements. The two main beneficial elements are Se and Si, present in soils and in plants. Many effects of beneficial elements are reported by the scientific litterature, which promote plant growth, the quality of plant products and tolerance to abiotic stress. This includes cell wall rigidification, osmoregulation, and reduced transpiration by crys-tal deposits, thermal regulation via radiation reflection, enzyme activity by co-factors, plant nutrition via interactions with other elements during uptake and mobility, antioxidant protection, interactions with symbionts, pathogen and herbivore response, protection against heavy metals toxicity, plant hormone synthesis and signaling. The aim of this study was to investigate the effect of different culture media and foliar application of some biostimulants (silicon, selenium and seaweed extract) on growth characteristics and yield of tomato (cv. Dafnis) under hydroponic condition.<br />Material and methods: This study was factorial experiment based on a completely randomized design with two factors of culture media (50% cocopeat + 50% perlite and 50% palmpeat + 50% perlite) and foliar fertilizer application (control, concentration of 10 and 20% of seaweed extract, 25 and 75 mg/L sodium silicate and 4 and 10 mg/L sodium selenite) were applied in four replications..<br />Results and discussion: The results of this experiment showed that in contrast to the interaction effect, the each of the main factors had significant effect on growth characteristics except stem diameter, number of leaf and leaf area. There was no significant difference in terms of yield and yield components between palmpeat + perlite with cocopeat + perlite. It was also found that foliar application of seaweed extract, silicon and selenium significantly improved yield and yield components compared to the control treatment. So that among the studied treatments, the highest increase in yield was obtained with application of 20 % concentration of seaweed extract as well as 75 mg/L sodium silicate.<br />Conclusions: In general, palmpeat in combination with perlite can be used as a suitable media in hydroponic cultures. Also, foliar application of seaweed (20 %), silicon (75 mg/L) and selenium (10 mg/L) had positive and significant effects on vegetative growth and yield of tomato and can be recommended in comercial tomato greenhouses. این پژوهش با هدف بررسی اثر بسترهای مختلف کشت و کاربرد برگی سیلیسیوم، سلنیوم و عصاره­ی جلبک دریایی بر خصوصیات رشدی و عملکرد گوجه­فرنگی رقم دافنیس در بستر کشت بدون خاک طی سال­های 1399-1398 انجام گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور بستر کشت در دو سطح (50% کوکوپیت+ 50% پرلایت و 50% پالم پیت+ 50% پرلایت) و محلول­پاشی بهبود دهنده­های رشد و عناصر مفید در 7 سطح ( شاهد، غلظت 10 و20 درصد عصاره جلبک دریایی، 25 و 75 میلی­گرم بر لیتر سیلیکات سدیم و 4 و 10 میلی­گرم بر لیتر سلنیت سدیم) در چهار تکرار انجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که اثر هر یک از عوامل اصلی به­تنهایی بر خصوصیات رشدی به استثنای قطر ساقه، تعداد و شاخص سطح برگ معنی­دار بود. اختلاف معنی­داری از نظر عملکرد و اجزای عملکرد بین بستر کاشت پالم­پیت + پرلیت با بستر کوکوپیت + پرلیت مشاهده نشد. همچنین مشخص گردید که محلول­پاشی بوته­های گوجه­فرنگی با عصاره جلبک دریایی، سیلیسیوم و سلنیوم سبب بهبود عملکرد و اجزای عملکرد نسبت به تیمار شاهد شد که در بین تیمارهای مورد مطالعه، بیشترین میزان افزایش عمکرد در کاربرد غلظت 20 درصد عصاره جلبک دریایی و همچنین کاربرد غلظت 75 میلی­گرم بر لیتر سیلیکات سدیم بدست آمد. بر اساس نتایج بدست آمده، پیشنهاد می­شود از پالم­پیت به عنوان یک بستر مناسب و در دسترس در ترکیب با پرلیت به­عنوان جایگزینی مناسب برای کوکوپیت وارداتی در کشت­های بدون خاک استفاده کرد. همچنین محلول­پاشی جلبک دریایی (در غلظت 20 درصد)، سیلیسیوم (75 میلی­گرم بر لیتر) و سلنیوم (در غلظت 10 میلی­گرم بر لیتر) نیز اثرات مثبت و معنی­داری بر رشد رویشی و تولید محصول داشت که کاربرد آنها در گلخانه­های تولید گوجه­فرنگی توصیه می­شود. https://hpn.shahed.ac.ir/article_3923_8cb65fe0b0b322a55baa39cdc60e4d53.pdf